Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies klikając przycisk Ustawienia. Aby dowiedzieć się więcej zachęcamy do zapoznania się z Polityką Cookies oraz Polityką Prywatności.
Ustawienia

Szanujemy Twoją prywatność. Możesz zmienić ustawienia cookies lub zaakceptować je wszystkie. W dowolnym momencie możesz dokonać zmiany swoich ustawień.

Niezbędne pliki cookies służą do prawidłowego funkcjonowania strony internetowej i umożliwiają Ci komfortowe korzystanie z oferowanych przez nas usług.

Pliki cookies odpowiadają na podejmowane przez Ciebie działania w celu m.in. dostosowania Twoich ustawień preferencji prywatności, logowania czy wypełniania formularzy. Dzięki plikom cookies strona, z której korzystasz, może działać bez zakłóceń.

Więcej

Tego typu pliki cookies umożliwiają stronie internetowej zapamiętanie wprowadzonych przez Ciebie ustawień oraz personalizację określonych funkcjonalności czy prezentowanych treści.

Dzięki tym plikom cookies możemy zapewnić Ci większy komfort korzystania z funkcjonalności naszej strony poprzez dopasowanie jej do Twoich indywidualnych preferencji. Wyrażenie zgody na funkcjonalne i personalizacyjne pliki cookies gwarantuje dostępność większej ilości funkcji na stronie.

Więcej

Analityczne pliki cookies pomagają nam rozwijać się i dostosowywać do Twoich potrzeb.

Cookies analityczne pozwalają na uzyskanie informacji w zakresie wykorzystywania witryny internetowej, miejsca oraz częstotliwości, z jaką odwiedzane są nasze serwisy www. Dane pozwalają nam na ocenę naszych serwisów internetowych pod względem ich popularności wśród użytkowników. Zgromadzone informacje są przetwarzane w formie zanonimizowanej. Wyrażenie zgody na analityczne pliki cookies gwarantuje dostępność wszystkich funkcjonalności.

Więcej

Dzięki reklamowym plikom cookies prezentujemy Ci najciekawsze informacje i aktualności na stronach naszych partnerów.

Promocyjne pliki cookies służą do prezentowania Ci naszych komunikatów na podstawie analizy Twoich upodobań oraz Twoich zwyczajów dotyczących przeglądanej witryny internetowej. Treści promocyjne mogą pojawić się na stronach podmiotów trzecich lub firm będących naszymi partnerami oraz innych dostawców usług. Firmy te działają w charakterze pośredników prezentujących nasze treści w postaci wiadomości, ofert, komunikatów mediów społecznościowych.

Więcej
Wtorek, 16 kwietnia 2024
Imieniny: Julia, Erwina, Benedykt
słonecznie
6°C

Ziemia brzeska kolebką Polaków

Neolit mapaPoza Brześciem Kujawskim nie ma miasta w Polsce o udokumentowanym osadnictwie sięgającym 6500 lat, czyli okresu wczesnego neolitu. Jest wymieniony w światowych encyklopediach archeologicznych jako miejsce odkrycia neolitycznej osady "społeczeństwa długich chat”, zwanego odtąd tzw. grupą brzesko-kujawską kultury lendzielskiej. W 1938 roku archeolog Konrad Jażdżewski odkrył ją na przedmieściach Brześcia na półwyspie jeziora Cmentowo. Takie osady nazwano później  w archeologii światowej osadami długich domów typu Brześć Kujawski (Brześć Kujawski type longhouses).Od samego początku badania ukierunkowane były na poznanie osadnictwa społeczeństw najstarszych rolników, które na Kujawach pojawiły się już 5500 lat p.n.e. Ich najważniejszym odkryciem było stanowisko oznaczone numerem 4 w Brześciu Kujawskim, które trafiło do podręczników archeologii w całej Europie. Główna oś organizacji osad ludności „brzesko-kujawskiej” wiodła od Zgłowiączki, przez Bachorze do terenów na rzeką Noteć i dalej w kierunku Szczecina, aż do wschodniej części Niemiec .

 

Społeczeństwo „brzesko-kujawskie” powstawało w okresie 4500 - 4250 p.n.e. Większość danych odnośnie tego społeczeństwa, jakie zgromadziła archeologia, pochodzi z badań wykopaliskowych rozległych osad z „długimi chatami”, odkrywanych licznie w strefie gleb czarnych Wysoczyzny Kujawskiej. Do najbardziej znanych wśród nich należy Brześć Kujawski oraz pobliskie Osłonki. Rozległe osady ugrupowano w niewielkie – o powierzchni do 40 km2 – mikroregiony. Populacja tworząca takowy mikroregion liczyła około 50 – 60 osób. Osada miała powierzchnię około 2500 m2 , w obrębie której funkcjonowało równolegle 4-5 chat. Łącznie zajmowały one obszar liczący około 800-100m2 , wokół którego sytuowano obiekty gospodarcze i pochówki zmarłych członków wspólnoty. Czas istnienia takowego osiedla Rozmieszczenie społeczeństwnie przekraczał dwu lat, potem opuszczczano je na 8-10 lat, przenosząc się w inne miejsce. Grupa ludności migrująca w tym systemie rotacji zakłada około 5-6 podobnego charakteru osad (punktów etapowych), wokół których w promieniu około 1,5 km sytuowano bliżej nie określoną liczbę osiedli filialnych (mniejszych rozmiarów), służących udogodnieniu form nadzoru wielorakich działań gospodarczych. Tereny „rozległych osad” były okresowo zasiedlane przez około 600 lat. Tytułowe „długie chaty” są jednym z podstawowych wyróżników „brzesko-kujawskiego” społeczeństwa. Budowano je wzdłuż linii północ-południe, na planie wydłużonego trapezu długości od 10,5 do 48 m. Relacje ścian szczytowych, krótszej od dłuższej, wynoszą średnio  1:2, natomiast dłuższej szczytowej do bocznej  1:3-4. Przystępując do wznoszenia budowli, kopano wąski, ciągły rów fundamentowy, w którym ustawiono następnie słupy ścian. Ich konstrukcja nie była jednolita na całej długości chaty, wykazująca uzależnienie od funkcja poszczególnej jej części. Wejście do domostwa znajdowało się od południa , w dłuższej ścianie szczytowej. Wnętrze chaty dzielono na kilka wyodrębnionych funkcjonalnie części, wzdłuż dłuższej osi. Na południowym brzegu jeziora Cmentowo, na przedmieściach obecnego Brześcia, istniała jedna z najstarszych, poznanych dotąd osad. Odkryto tu ślady 60 domostw trapezowatych.

 

Zgrupowanie domów trapezowychWewnętrzną organizację osad najlepiej rozpoznano na stanowisku 4, gdzie odkryto unikatowy zespół obiektów związanych z domem nr 56. Na podstawie tych badań należy sadzić, że osiedla grupy brzesko-kujawskiej zamieszkiwane były przez samodzielne rodziny. Użytkowały one przez kilka pokoleń jeden wydzielony obszar osady gdzie budowano domy o charakterystycznym trapezowatym kształcie. Domy te budowano z drewna, przykryte słomą bądź trzciną. Ściany budynków składały się z wbitych w podłożę bali drewnianych, które ciasno przylegając do siebie tworzyły konstrukcje nośną. Ściany posiadały solidne fundamenty i dla zwiększenia odporności były wylepiane gliną. Wielkość domów jest zróżnicowana i waha się od kilku metrów -w przypadku budynków najstarszych , do 40 metrów- w przypadku budynków z czasów świetności grupy brzesko-kujawskiej. Budynki podzielone były z reguły na trzy części: mieszkalna i  dwie  służące  celom gospodarczym, np.  schronienie dla zwierząt. Makieta rekonstrukcji osady brzeskiej jest obecnie eksponatem neolitu w Muzeum Archeologicznym w Warszawie. Pomimo upływu lat tereny półwyspu jeziora Cmentowo zabudowano dopiero w części, co pozwala ciągle na stworzenie rezerwatu archeologicznego dla unikatowych obiektów stanowisk 3 i 4.

 

Brześć Kujawski Plan osady centralnejRekonstrukcja zabudowy osady społeczności grupy brzesko-kujawskiej kultury późnej ceramiki

Planowana lokalizacja rezerwatu/parku archeologicznego w Brześciu KujawskimSamorządowe władze Brześcia objęły teren przyszłego rezerwatu ochroną w planie zagospodarowani przestrzennego zmierzając docelowo do pełnej rekonstrukcji części osady.Archeolog profesor Ryszard Grygiel, odkrywca Osłonek i powojenny kontynuator dzieła profesora Konrada Jażdżewskiego, do dzisiaj przywozi do Brześcia Kujawskiego międzynarodowe grupy archeologów aby pokazać miejsce odkrycia społeczeństwa brzesko-kujawskiegoPo neolicie nastał czas epoki brązu, po niej żelaza, a w końcu średniowiecze i czasy nowożytne. Badania archeologiczne prowadzone od 75 lat w rejonie Brześcia dostarczyły odkryć dotyczących wszystkich kultur  archeologicznych. Profesor Jażdżewski wyliczał, że tylko na stanowisku nr 4 w Brześciu odkryto aż 14 faz osadniczych z różnych epok i okresów. Z najważniejszych i najbardziej znanych w literaturze archeologicznej odkryć  należy wymienić  m.in.: groby zbiorowe z wczesnej epoki brązu (1800-1600l.p.n.e.) w Gustorzynie,  mogiłę podkurhanową z tego samego czasu w Wolicy Nowej, bogaty skarb wyrobów brązowych kultury łużyckiej ze Starego Brześcia (ok. 1000-800 l. p.n.e.), cmentarzysko popielnicowe kultury pomorskiej w Brześciu (IV w. p.n.e.) czy też  interesujące cmentarzysko kultury przeworskiej w Miechowicach (I w.n.e), która poświadcza osadnictwo Celtów na Kujawach. Także osadę hutniczą w Starym Brześciu z II w p.n.e.Także historia samego miasta nie jest banalna. Jako polskie miasto warowne Brześć zaznał lat chwały i zniszczeń w wielu wojnach, a pokolenia brześcian położyły głowy dla dobra Polski. Tu jako książę brzesko-kujawski (ok. 1275) rozpoczął swą karierę polityczną Władysław Łokietek, późniejszy jednoczyciel i król Polski, tutaj bywali królowie polscy. Brześć był stolicą księstwa brzesko-kujawskiego, a później – do 1793 roku – stolicą województwa brzesko-kujawskiego. Jego herb od XIII wieku wzoruje się na najstarszych pieczęciach Krakowa i Poznania.

DO GÓRY
Dziękujemy, teraz zawsze będziesz na bieżąco!
Przeglądasz tę stronę w trybie offline.
Przeglądasz tę stronę w trybie online.