Przeciwdziałanie inwazyjnym gatunkom obcym stwarzającym zagrożenie dla Unii/Polski w świetle nowych uregulowań prawnych

Burmistrz Brześcia Kujawskiego informuje, że weszła w życie ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. o gatunkach obcych (Dz.U. poz. 1718) określająca ramy prawne dla przeciwdziałania inwazyjnym gatunkom obcym stwarzającym zagrożenie dla Unii oraz stwarzających zagrożenie dla Polski w tym nakładająca na organ gminy nowe obowiązki. Na wstępie należy wyjaśnić, że inwazyjne gatunki obce (IGO) to rośliny, zwierzęta, patogeny i inne organizmy, które nie są rodzime dla ekosystemów i mogą powodować szkody w środowisku lub gospodarce, lub też negatywnie oddziaływać na zdrowie człowieka w związku z czym należy przeciwdziałać ich rozprzestrzenianiu. Lista IGO stwarzających zagrożenie dla Unii i Polski będzie zawarta w rozporządzeniu Rady Ministrów. Obecnie obowiązująca lista IGO (plik do pobrania).

 Zgodnie z powołaną wyżej ustawą:

1. Fakt stwierdzenia na terenie gminy obecności IGO należy niezwłocznie zgłosić burmistrzowi.

Zgłoszenie dokonuje się na piśmie za pomocą wzoru formularza (plik do pobrania) dostępnego również na stronie internetowej gminy w zakładce procedury załatwiania spraw. Burmistrz weryfikuje zawartość zgłoszenia i w przypadku IGO rozprzestrzenionego na szeroką skalę prowadzi postępowanie zmierzające do podjęcia działań zaradczych natomiast w przypadku IGO podlegającego szybkiej eliminacji przekazuje zgłoszenie Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska.

2. Osoby posiadające dotychczasowe zezwolenia na przetrzymywanie IGO w tym osoby prowadzące sklepy zoologiczne czy ogrodnicze (tzw. posiadacze zapasu) winny sprawdzić ich ważność i podjąć odpowiednie kroki przewidziane w ustawie.

Dotychczasowe zezwolenia (wydane na podstawie ustawy o ochronie przyrody) na przetrzymywanie IGO stwarzających zagrożenie dla Unii wygasną 19 grudnia 2022 r. Do tej daty należy:

• uzyskać nowe zezwolenie na podstawie ustawy o gatunkach obcych, albo
• przekazać zwierzę podmiotowi, który posiada stosowne zezwolenie lub do azylu dla zwierząt, albo
• oddać zwierzę do uśmiercenia przez lekarza weterynarii.

W przypadku IGO stwarzających zagrożenie dla Polski dotychczasowe zezwolenia na ich przetrzymywanie zachowują ważność do czasu wykonania czynności, których dotyczy zezwolenie.

W przypadku zapasu IGO przepisy mają zastosowanie jedynie do IGO uznanych za stwarzające zagrożenie dla Polski. Posiadacz zapasu IGO stwarzającego zagrożenie dla Polski nabytego przed18 grudnia 2021 r. ma prawo bez zezwolenia:

• w terminie 2 lat tj. do 18 grudnia 2023 r. przetrzymywać lub przemieszczać te rośliny i zwierzęta IGO w celu:
• sprzedaży lub przekazania podmiotom prowadzącym badania naukowe, prowadzącym ochronę ex situ, wykorzystującym IGO do celów medycznych, posiadającym stosowne zezwolenia;
• uśmiercenia zwierzęcia lub unieszkodliwienia rośliny;
• w terminie roku tj. do 18 grudnia 2022 r. przetrzymywać lub przemieszczać te rośliny i zwierzęta IGO w celu sprzedaży lub przekazania podmiotom do celów niekomercyjnych, posiadającym stosowne zezwolenia na ich przetrzymywanie i przemieszczanie.

Posiadacz zapasu IGO powinien zapewnić przetrzymywanie i przemieszczanie zapasu IGO w obiekcie izolowanym oraz podejmować niezbędne środki w celu uniemożliwienia rozmnażania, rozprzestrzeniania się lub ucieczki IGO. Jeśli posiadacz zapasu IGO przez 2 lata nie sprzedał lub nie przekazał IGO, jest zobowiązany poddać zwierzę uśmierceniu lub roślinę unieszkodliwieniu, w warunkach uniemożliwiających rozprzestrzenienie się tego zwierzęcia lub tej rośliny oraz poinformować o tym fakcie regionalnego dyrektora ochrony środowiska w terminie 7 dni.

3. Osoby przetrzymujące bez stosownych zezwoleń zwierzęta domowe w celach niekomercyjnych należące do gatunków IGO stwarzających zagrożenie dla Unii/Polski a także nie zaliczane wcześniej do IGO po umieszczeniu gatunku na liście IGO stwarzających zagrożenie dla Unii/Polski winny w terminie 6 miesięcy od wejścia w życie ustawy tj. do 18 czerwca 2022 r. :

• złożyć wniosek o wydanie zezwolenia na przetrzymywanie i przemieszczanie/transport zwierzęcia, albo
• przekazać zwierzę podmiotowi posiadającemu stosowne zezwolenie lub do azylu dla zwierząt, albo
• oddać zwierzę do uśmiercenia przez lekarza weterynarii i poinformować w terminie 7 dni regionalnego dyrektora ochrony środowiska właściwego ze względu na miejsce zamieszkania o dokonaniu uśmiercenia.

Szczegółowe informacje w zakresie IGO są dostępne na stronie internetowej Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Bydgoszczy w zakładce ochrona przyrody – inwazyjne gatunki obce (https://www.gov.pl/web/rdos-bydgoszcz/inwazyjne-gatuki-obce lub GDOŚ http://www.gov.pl/web/gdos/ inwazyjne-gatunki-obce3.

Załączniki:

• Lista inwazyjnych gatunków obcych stwarzających zagrożenie dla Unii (doc)
• Wzór tabeli stwierdzenia obecności w środowisku IGO stwarzającego dla Unii lub IGO stwarzającego zagrożenie dla Polski (xlsx)